Elektra-symbolen: overzicht en betekenis
Op een elektraschema of plattegrond staan installaties met standaardsymbolen getekend. Wie de belangrijkste elektra-symbolen kent, leest in één oogopslag waar schakelaars, stopcontacten, lichtpunten en groepen zitten. Hieronder vind je een overzicht van de symbolen die je het vaakst tegenkomt.
Waarom elektra-symbolen?
Bij een verbouwing of nieuwbouw legt de installateur de elektra vast in een tekening. Met genormeerde symbolen is voor iedere vakman direct duidelijk wat waar komt, zonder lange beschrijvingen. Ook handig als je zelf een plan maakt of een offerte controleert.
Overzicht van veelgebruikte symbolen
| Onderdeel | Wat het aangeeft |
|---|---|
| Enkelpolige schakelaar | Bedient één lichtpunt vanaf één plek |
| Wisselschakelaar | Bedient één lichtpunt vanaf twee plekken |
| Kruisschakelaar | Schakelen vanaf drie of meer plekken |
| Dimmer | Regelbare lichtsterkte |
| Stopcontact (enkel/dubbel) | Aansluitpunt voor apparatuur |
| Wandlamp / plafondlamp | Vast lichtpunt aan muur of plafond |
| Verdeelkast / groepenkast | Centrale verdeling van de groepen |
| Aardlekschakelaar | Beveiliging die bij lekstroom afschakelt |
Symbolen lezen op een plattegrond
Op de plattegrond zie je per ruimte waar de punten komen. Lijnen tussen symbolen geven de bedrading en de schakeling aan: zo zie je welke schakelaar bij welk lichtpunt hoort. Wijkt een tekening af van wat jij wilt, bespreek dat dan vóór de uitvoering met je installateur.
Veelgestelde vragen
Waarvoor dienen elektra-symbolen?
Ze geven op een tekening genormeerd weer waar schakelaars, stopcontacten, lichtpunten en groepen komen, zodat een plan voor iedere vakman duidelijk is.
Wat is het symbool voor een wisselschakelaar?
Een wisselschakelaar wordt aangegeven als een schakelaar die één lichtpunt vanaf twee plekken bedient, herkenbaar aan de schuine streep met een extra aanduiding ten opzichte van de enkelpolige schakelaar.
Gerelateerde elektra-pagina's
Veelvoorkomende elektrasymbolen
Op elektraschema's en tekeningen staan symbolen voor onder meer stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, de meterkast en aardingspunten. Een enkel of dubbel stopcontact, een wisselschakelaar, een dimmer en een lichtpunt hebben elk een eigen tekentje. Wie die symbolen herkent, leest een installatietekening of plattegrond veel makkelijker, bijvoorbeeld bij een verbouwing.
Waar kom je ze tegen?
Je vindt elektrasymbolen op bouwtekeningen, in de meterkast en in handleidingen. Bij een verbouwing of nieuwbouw geeft een elektraschema aan waar de leidingen, groepen en aansluitpunten komen. Door de symbolen te begrijpen, kun je beter met je installateur meedenken over de plek van stopcontacten en schakelaars.
Veilig werken met elektra
Symbolen lezen is een ding, werken aan de installatie iets anders. Schakel altijd de juiste groep of de hoofdschakelaar uit voordat je aan elektra werkt, en laat ingrijpend werk zoals de meterkast of nieuwe groepen over aan een erkende elektricien. Twijfel je, kies dan voor veiligheid. Lees ook soorten elektrakabel.
Nog een paar veelgestelde vragen
Welke elektrasymbolen zijn er?
Symbolen voor stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, de meterkast en aarding. Een enkel of dubbel stopcontact, wisselschakelaar en dimmer hebben elk een eigen tekentje.
Waar kom je elektrasymbolen tegen?
Op bouw- en installatietekeningen, in de meterkast en in handleidingen, bijvoorbeeld bij een verbouwing of nieuwbouw.
Een schema lezen bij een verbouwing
Bij een verbouwing of nieuwbouw helpt het om een elektraschema te kunnen lezen, zodat je samen met de installateur de plek van stopcontacten, schakelaars en lichtpunten kunt bepalen. Denk vooraf na over waar je apparaten en meubels komen, want extra stopcontacten of een aansluiting bijmaken is achteraf lastiger en duurder. Een doordacht plan voorkomt verlengsnoeren en tekort aan aansluitpunten. Lees ook draad trekken.