Hoe werkt een warmtepomp? Eenvoudig uitgelegd
Een warmtepomp lijkt op het eerste gezicht ingewikkeld, maar het principe is goed te begrijpen. Hij verplaatst warmte van een koude plek naar een warme plek, een beetje zoals een koelkast, maar dan omgekeerd. Op deze pagina leggen we stap voor stap uit hoe een warmtepomp werkt en waarom hij zo efficiënt kan zijn.
Het basisprincipe: warmte verplaatsen, niet maken
Een cv-ketel maakt warmte door gas te verbranden. Een warmtepomp maakt geen warmte, maar haalt bestaande warmte uit een bron (de buitenlucht, de bodem of grondwater) en brengt die naar een hogere, bruikbare temperatuur. Omdat verplaatsen veel minder energie kost dan verbranden, levert een warmtepomp meer warmte op dan hij aan elektriciteit verbruikt.
De vier stappen in de kringloop
In de warmtepomp circuleert een koudemiddel. Eerst neemt dit koudemiddel warmte op uit de bron en verdampt het. Vervolgens perst een compressor de damp samen, waardoor de temperatuur sterk stijgt. Die warmte wordt daarna afgegeven aan het water van je verwarming of je kraanwater, waarbij het koudemiddel weer vloeibaar wordt. Ten slotte daalt de druk en begint de kringloop opnieuw.
Wat betekent het rendement (COP en SCOP)?
De efficiëntie wordt uitgedrukt in de COP: levert een warmtepomp bijvoorbeeld vier keer zoveel warmte als de stroom die hij verbruikt, dan is de COP vier. Over een heel jaar gemeten heet dit de SCOP. Hoe lager de temperatuur die je nodig hebt, hoe hoger het rendement; daarom presteren warmtepompen het best bij goede isolatie en een afgiftesysteem op lage temperatuur, zoals vloerverwarming.
Waarom isolatie en afgifte zo belangrijk zijn
Een warmtepomp werkt het efficiëntst als hij water van een relatief lage temperatuur hoeft te leveren. In een goed geïsoleerd huis met grote radiatoren of vloerverwarming kan dat. In een slecht geïsoleerd huis met kleine radiatoren moet de aanvoertemperatuur hoger, waardoor het rendement daalt. Daarom gaat een warmtepomp vaak hand in hand met isoleren.
Lucht, bodem of water als bron
De bron bepaalt mede de werking en het rendement. Een luchtwarmtepomp is het eenvoudigst te plaatsen, maar levert iets minder rendement op koude dagen. Bodem- en waterwarmtepompen halen warmte uit een constantere bron en zijn efficiënter, maar duurder in aanleg. De verschillen lees je in soorten warmtepompen.
Meer over kosten, soorten en subsidie vind je op onze hoofdpagina over de warmtepomp.
